Amerykański polityk, Republikanin, twardy zwolennik wolnego rynku i przeciwnik Nowego Ładu, trzydziesty pierwszy prezydent Stanów Zjednoczonych.
Hoover urodził się 10 sierpnia 1874 r. w West Branch (Iowa), w głęboko wierzącej rodzinie kwakrów. Przyszły prezydent nie miał łatwego dzieciństwa. We wczesnym dzieciństwie osierocony przez oboje rodziców, wychowywał się u krewnych. Dzięki pomocy rodziny i własnej wakacyjnej pracy ukończył studia geologiczne na uniwersytecie Standford. Po ukończeniu uczelni zaczynał pracując w kopalni złota w Kalifornii. Przez 10 godzin dziennie 7 dni w tygodniu pchał wózki z ziemią za 2 dolary dziennie. Pracował także na nocną zmianę. Szybko jednak doceniono jego umiejętności geologiczne, młody Hoover prędko piął się w górę (doszedł do stanowiska konsultanta geologicznego w ogólnoświatowej firmie angielskiej) i bogacił się. Wkrótce został współwłaścicielem Boewick, Morening and Company of London, spółki posiadającej kopalnie złota na całym świecie. Od 1907 r. stał się samodzielnym biznesmenem. W czasie I wojny światowej założył organizację niosącą pomoc dla ofiar wojny w Europie. Mimo krytyki, pomagał także 20 milionom ludzi głodującym w Rosji Radzieckiej. Nie wahał się jednak użyć żywności jako broni politycznej przeciw komunistom rosyjskim i węgierskim.
W 1920 r. został sekretarzem handlu w republikańskim gabinecie Hardinga. Uchodził za sprawnego szefa resortu o czystych rękach. Zdobywał sympatię purytańską wręcz skromnością, wynikającą z surowego kwakierskiego wychowania i pracowitością. Kierując resortem znacznie ograniczył marnotrawstwo.
W tym czasie jedną ze spraw żywo dyskutowanych w Stanach Zjednoczonych była kwestia kto ma budować hydroelektrownie i produkować energię elektryczną - rząd czy sektor prywatny. Hoover zdecydowanie sprzeciwił się idei, aby rząd ingerował w rynek energii.
W 1929 r. wykorzystując swoją popularność wystartował z ramienia partii Republikańskiej w wyborach prezydenckich. Zdecydowanie pokonał demokratę Ala Smitha. Jako prezydent prowadził twardą konserwatywną politykę. Dobrze świadczy o nim fakt, iż przez przeciwników był uważany za reakcjionistę. Pechowo dla Hoovera jego rządy zbiegły się z początkiem Wielkiego Kryzysu. Jego reakcją na kryzys była obniżka podatków. Starał się podtrzymać optymizm przedsiębiorców i odmawiał większego zaangażowania się rządu w gospodarkę. Jesienią 1931r. Hoover otwarcie przyznał, że 'jedynym zadaniem rządu jest stworzenie korzystnych warunków dla przemysłu prywatnego'. Innym razem z rozbrajającą szczerością przyznał 'Jestem przeciwny jakimkolwiek pośrednim i bezpośrednim zasiłkom dla bezrobotnych'. Zawetował tzw. ustawy Norrisa przewidujące budowę ze środków publicznych systemu tam i elektrowni 'Jestem zdecydowanie przeciwny, aby rząd wkraczał w sferę działania prywatnego biznesu'. Hoover wierzył w zbawienne działanie wolnego rynku, a w sferze socjalnej w szczodrość ludzką i filantropię. Zasiłki jego zdaniem są demoralizujące i 'zabójcze dla indywidualizmu i są sprzeczne z duchem społeczeństwa amerykańskiego'. Pomoc federalną dopuszczał tylko w razie groźby śmierci głodowej, wyrażając nadzieję, że do tak drastycznej sytuacji nie dojdzie. Pod dużym naciskiem Hoover był zmuszony zaakceptować niektóre ustawy angażujące środki publiczne. Wysokość wydatków federalnych była jednak tylko symboliczna (pomoc dla najbardziej potrzebujących). Nie tolerował jednak żadnych rozruchów rozkazując rozpędzić wojsku demonstrację weteranów domagających się wyższych uposażeń z budżetu.
Herbert Clark Hoover nie zdołał przeczekać kryzysu. W kolejnych wyborach (1933r.) uległ demokracie Franklinowi Delano Roosveltowi. Mimo trudnej sytuacji w kraju w kampanii wyborczej przekonywał do swojej polityki i potępiał proponowany przez Roosvelta 'Nowy Ład'. 'Zostaną zniszczone podstawy naszego amerykańskiego sytemu' - wołał. Przekonywał, że prosperity jest tuż-tuż i jeżeli ponownie zostanie wybrany doprowadzi gospodarkę do równowagi. Hoover przegrał wybory, w 1933 r. - w kulminacyjnym punkcie światowego kryzysu - światowa gospodarka właśnie zaczynała przezwyciężać recesję. Niestety na fali kryzysu wyborcy zawierzyli ludziom takim jak Roosvelt, czy Hitler. Po zakończeniu prezydentury Hoover wycofał się z życia politycznego i założył Instytut Wojny, Rewolucji i Pokoju później nazwany jego imieniem. Dożył 90 lat i 71 dni. Do końca życia pracował. Zajmował nieprzejednane stanowisko antyradzieckie i krytykował 'Nowy Ład' Roosvelta. Zmarł 20 października 1964 r.
Hoover zrobił karierę jako inżynier geolog. Zbił fortunę - jako biznesmen, uzyskał nawet sławę jako działacz humanitarny, ale jako prezydent nie uzyskał od historyków wysokich not. A chyba niesłusznie.
|
Łukasz Szmit: 
