 Piotr M. Pilarczyk: Józef Piłsudski, dla wielu bohater i światła postać w historii Polski, nigdy nie cieszył się poważaniem w Poznaniu i w Wielkopolsce. Jako działacz partii socjalistycznej nie mógł znaleść zrozumienia w pruskiej Wielkopolsce, gdzie socjalizm w przeciwieństwie do austryjackiej Galicji i zaboru rosyjskiego był niepopularny. Jego dwuznaczna postawa jako Naczelnika Państwa wobec Powstania Wielkopolskiego nie przysłużyły się jego notowaniom. A gdy przeprowadzał zamach stanu w 1926 roku, z praworządnej Wielkopolski ruszyli żołnierze do Warszawy w obronie porządku konstytucyjnego.
Czy mając tego wszystkiego świadomość, można już a priori skreślić spuściznę literacką Marszałka? Myślę, że jednak nie.
|
Teksty zawarte w tym wyborze czyta się bardzo dobrze. Trzeba przyznać, że Piłsudski miał pewne zdolności prozatorskie. Choć trudno jego dzieła zaliczyć do arcydzieł literatury, to jednak nie nużą, a nawet potrafią wciągnać. Niestety, teksty z ostatnich lat świadczą, że Piłsudski przestał wykorzystywać swój talent literacki, a począł tworzyć teksty wściekło-obraźliwe (np. o posłach).
W tekstach widać, że Piłsudski znał się na autokreacji, potrafił zdobyć sympatię - teksty opisujące wydawanie Robotnika (Tajne drukarnie) czy przeprowadzenie wojska wśród armii rosyjskiej (Ulina Mała) czynią z autora osobę, do której trudno nie czuć sympatii.
Wybór pism, jak każdy wybór, daje nam obraz jedynie częściowy i subiektywny. Nie mamy tu pism dotyczących wielu ważnych wydarzeń z życia Piłsudskiego i dziejów Polski. Tym niemniej warto po niego sięgnąć, by lepiej zrozumieć fenomen mitu i miłości do osoby Marszałka. Mitu i miłości, która pokutuje wciąż w Polsce.
|
